notatki z biologii
           
Skróty wielojęzyczne używane w biologii
  Skróty wielojęzyczne, głównie łacińskie i angielskie używane w biologii
 

123J - jod-123 (izotop promieniotwórczy jodu)
5-HT - serotonina (5-Hydroksytryptamina)
99Tc - technet-99 (izotop promieniotwórczy technetu)

A
A - adenozyna
A - adrenalina
AA - aminokwasy
AA (ang.) - Anonimowi Alkoholicy (Alcoholics Anonymous)
ABMT (ang.) - autologiczny przeszczep szpiku (Autologous Bone Marrow Transplantation)
ABP - białko wiążące androgeny
ABVD (ang.) - doxorubicin bleomycin vinblastine dacarbazine
ACAT - acylotransferaza acylo-CoA-cholesterolowa
ACE (ang.) - konwertaza angiotensyny (Angiotensine Conversion Enzyme)
ACEI (ang.) - inhibitory konwertazy angiotensyny (Angiotensin converting enzyme inhibitors)
ACh - acetylocholina
AChE - swoista esteraza acetylocholinowa
AChR - receptor acetylocholinowy
ACP - białko przenoszące grupy acylowe
ACTH - hormon adrenokortykotropowy, adrenokortykotropina
ADH - hormon antydiuretyczny (wazopresyna)
ADH - dehydrogenaza alkoholowa
ADP - adenozyno-5'-difosforan
AEP - słuchowy potencjał wywołany
AF (ang.) - migotanie przedsionków (atrial fibrillation)
AFP (ang.) - ?-fetoproteina (Alpha Fetal Protein)
AHF (ang.) - czynnik przeciwhemofilowy (Antihemophilic Factor)
AHG (ang.) - globulina przeciwhemofilowa (Antihemophilic Globuline)
AI (ang.) - sztuczne zapłodnienie (Artificial Insemination)
AICD (ang.) - automatyczny wszczepialny defibrylator serca (Automatic Implanted Cardiac Defibrillator)
AIDS - zespół nabytego niedoboru odporności
ALA - kwas ?-aminolewulinianowy
Ala - alanina
AlaT - aminotransferaza alaninowa (ALT)
ALAT - aminotransferaza alaninowa
ALG (ang.) - globulina antylimfocytarna (Antilymphocytic Globuline)
ALL (ang.) - ostra białaczka limfatyczna (Acute Lymphocytic Leukemia)
ALS (ang.) - stwardnienie zanikowe boczne (Amyotrophic Lateral Sclerosis)
ALT - aminotransferaza alaninowa (AlaT)
AM - Akademia Medyczna
AMA (ang.) - przeciwciała przeciwmitochondrialne (Anti-mitochondrial Antibodies)
AML (ang.) - ostra białaczka szpikowa (Acute Myelocytic Leukemia)
AMP - adenozyno-5'-monofosforan
ANA (ang.) - przeciwciała przeciwjądrowe (Anti-Nuclear Antibodies)
ANCA (ang.) - przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofili (Anti-Neutrophil Cytoplasmic Antibodies)
ANF - przedsionkowy czynnik antydiuretyczny
Ang II - angiotensyna II
ANP - przedsionkowy peptyd antydiuretyczny (ANF)
AP (ang.) - fosfataza alkaliczna (Alcaline Phosphatase)
AP - projekcja przednio-tylna (anterior-posterior)
AP - dusznica bolesna (Angina Pectoris)
APGAR (ang.) - skala APGAR (American Pediatric Gross Assessment Record)
APSAC (ang.) - anizoilowany kompleks aktywatora plazminogenu (Anisoylated plasminogen streptokinase activator complex)
APTT (ang.) - aktywowany czas częściowy tromboplastyny (Activated Partial Thromboplastin Time)
APUD - rozsiany układ komórek endokrynnych
AQRS - oś elektryczna serca
ARA-A - arabinozyd adeniny
ARAS - układ siatkowy wstępujący
ARA-C - arabinozyd cytozyny
ARC (ang.) - zespół związany z AIDS (AIDS related complex)
ARDS - zespół niewydolności oddechowej dorosłych
ARO - aktywność reninowa osocza
Arg - arginina
AS (ang.) - zwężenie zastawki aorty (Aortic Stenosis)
ASA (ang.) - kwas acetylosalicylowy (acetylsalicylic acid)
ASD (ang.) - ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej (Atrial Septal Defect)
Asn - asparagina
ASO - miano przeciwciał antystreptolizyny O
Asp - kwas asparaginianowy
AspaT - aminotransferaza asparaginianowa
AST (ang.) - transferaza asparaginianowa (Asparagine Transferase)
AT1 - receptor angiotensyny 1
AT2 - receptor angiotensyny 2
AT-III - antytrombina III
ATC - klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna leków
ATG (ang.) - globulina antytymocytarna (Antithymic Globuline)
ATP - adenozyno-5'-trifosforan
ATP-aza - adenozyno-5'-trifosfataza
AV3V - obszar przedno-brzuszny otaczający III komorę mózgu
AVD - wazopresyna argininowa
aVL - oznaczenie jednej z elektrod przy badaniu ekg
AVR (ang.) - implantacja zastawki w ujście aortalne (Aortic Valve Replacement)
aVR - oznaczenie jednej z elektrod przy badaniu ekg
AWR - opór dróg oddechowych
AZT (ang.) - zydowudyna (zidovudine, azidothymidine) -

B
BAC - biopsja aspiracyjna cienkoigłowa
Ba (ang.) - krwinki zasadochłonne (Basophiles)
BAEP - słuchowy potencjał wywołany pnia mózgu
BAL (ang.) - płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe (Brocho-alveolar Lavage)
BAL (ang.) - preparat chelatujący (British Anti-Lewisite)
BAO (ang.) - podstawowe wydzielanie kwasu solnego (Basic Acid OutputBasic Acid Output)
BCG (ang.) - szczepionka przeciwgruźlicza (Bacillus Calmette Guerain)
BCNU - karmustyna
BDNF - mózgowy czynnik wzrostu nerwów
BE (ang.) - nadmiar zasad (Base Excess)
BER - podstawowy rytm elektryczny przewodu pokarmowego
BK - badanie w kierunku prątków gruźlicy (Bacterium Koch)
BMC (ang.) - zawartość mineralna kości (Bone Mass Content)
BMD (ang.) - gęstość mineralna kości (Bone Mass Density)
BMR - podstawowa przemiana materii
BMT (ang.) - przeszczep szpiku kostnego (Bone Marrow Transplantation)
BNP - mózgowy peptyd natriuretyczny
BP (ang.) - ciśnienie tętnicze (Blood Pressure)
BPG - bifosfoglicerynian
BPH (ang.) - łagodny rozrost stercza/prostaty (Benign Prostatic Hyperplasia)
BPM (ang.) - uderzeń na minutę (Beats Per Minute)
BSE (ang.) - zwyrodnienie gąbczaste mózgu, choroba wściekłych krów (Bovine Spongiform Encephalopathy)
BSP (ang.) - bromosulfoftaleina (Bromsulphtalein)
BTA - bezpośredni test antyglobulinowy
BUN (ang.) - azot pozabiałkowy (Blood Urea Nitrogen)
bz - bez zmian

C
C - odcinek szyjny kręgosłupa (od łac. cervicalis szyjny)
Cx - klirens nerkowy substancji x
CA - anhydraza węglanowa
ca. - rak (od łac. Carcinoma)
Ca - wapń (od łac. Calcium)
CABG (ang.) - pomost aortalno-wieńcowy, popularnie nazywany by-pass (Coronary Arterial Bypass Graft)
CAH (ang.) - przewlekłe aktywne zapalenie wątroby (Chronic Active Hepatitis)
CAH (ang.) - zespół nadnerczowo-płciowy (Congenital Adrenal Hyperplasia)
CAT (ang.) - tomografia komputerowa (computed axial tomography)
cAMP - cykliczny adenozyno-3'5'-monofosforan
CAPD (ang.) - ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa (Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis)
CBF - przepływ krwi przez mózgowie
CBG - globulina wiążąca kortykosteroidy
CBP - białko wiążące wapń
CDP - cytydyno-5'-difosforan
CCK - cholecystokinina (CCK-PK)
CCK-PZ - cholecystokinina-pankreozymina
CCNU - lomustyna
CCS (ang.) - klasyfikacja choroby wieńcowej wg Kanadyjskiego Towarzystwa Kardiologicznego (Canadian Cardiology Society)
CD - celiakia
CD4 - subpopulacja limfocytów T4
CD8 - subpopulacja limfocytów T8
CDC (ang.) - Amerykańskie Centrum Zwalczania Chorób (Center for Disease Control)
CEA (ang.) - antygen rakowo-płodowy (Carcionoembryonic Antigen)
Cer - ceramid
CF (ang.) - mukowiscydoza (Cystis Fibrosis)
CFC - współczynnik filtracji włośniczkowej
cGMP - cykliczny guanozyno-3'5'-monofosforan
ChE - cholinesteraza
CHE - cholinesteraza
CHF (ang.) - zastoinowa niewydolność krążenia (Congestive heart failure)
CI (ang.) - przedział ufności (Confidence Interval)
CJD (ang.) - choroba Creutzfeldta-Jakoba (Creutzfeldt-Jakob disease)
CLIP - kortykotropowopodobny peptyd pośredniej części przysadki
CK - kinaza kreatynowa
CK-MB - izoenzym MB kinazy kreatyny
ckpw - co kilka pól widzenia
CLL (ang.) - przewlekła białaczka limfatyczna (Chronic Lymphocytic Leukemia)
CM - kapreomycyna
CML (ang.) - przewlekła białaczka szpikowa (Chronic Myelocytic Leukemia)
CMML (ang.) - przewlekła białaczka mielomonocytowa (Chronic Myelomonocytic Leukemia)
CMP - cytydyno-5'-monofosforan
CMV - cytomegalowirus
CNP - korowy peptyd natriuretyczny
CO (ang.) - pojemność minutowa (Cardiac Output)
CO - tlenek węgla
Co - odcinek ogonowy
Co - koenzym
CoA - koenzym A
COMT - tlenowa metylotransferaza katecholowa
CoQ - koenzym Q
COX - cyklooksygenaza
COX-1 (ang.) - cyklooksygenaza 1 (Cyclooxigenase)
COX-2 (ang.) - cyklooksygenaza 2 (Cyclooxigenase)
CPAP (ang.) - ciągłe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych (Continuous Positive Airway Pressure)
CPG - ośrodkowy generator wzorca oddechowego
CPK - fosfokinaza kreatynowa
CPOM - grubocząsteczkowa materia organiczna (ang. coarse particulate organic matter)
CPR (ang.) - reanimacja (cardiopulmonary resuscitation)
CPR (ang.) - resuscytacja krążeniowo-oddechowa (Cardio-pulmonary resuscitation)
CR (ang.) - pełna remisja (Complete Remission)
CREST (ang.) - zespół CREST (Calcinosis Raynaud Esophagus Sclerosis Teleangiectasiae)
CRF (ang.) - czynnik uwalniający kortykotropinę (Corticotropin Releasing Factor)
CRH - kortykoliberyna
CRP (ang.) - białko C reatywne (C Reactive Protein)
CS - cykloseryna
CSF - płyn mózgowo-rdzeniowy
CSK - centralny szpital kliniczny
CT - kalcytonina
CT - tomografia komputerowa (TK)
CTP - cytydyno-5'-trifosfataza
CUN - centralny układ nerwowy
Cys - cysteina
CVA (ang.) - udar mózgu (Cerebrovascular Accident)
CVID (ang.) - pospolity niedobór odporności (Common Variable ImmunoDeficiency)

D
DA - dopamina
DAG - diacyloglicerol
dATP - deoksyadenozyno-5'-fosforan
dB - decybel
DBP (ang.) - rozkurczowe ciśnienie krwi (Diastolic Blood Pressure)
DCM (ang.) - kardiomiopatia rozstrzeniowa (Dilated Cardiomyopathy)
dCTP - deoksycytydyno-5'-fosforan
DDD (ang.) - standardowe dawki dzienne (Daily Defined Doses)
DEXA (ang.) - absorpcjometr podwójnej energii promieniowania rentgenowskiego (Dual Energy X-ray Absorptiometry)
DHE (ang.) - dihydroergotamina (Dihydoergotamine)
DHEA - dehydroepiandrosteron
DHEA-S (ang.) - siarczan dehydoepiandrosteronu (Dehydoepiandrosterone sulphate)
DHT - dihydrotestosteron
DIC (ang.) - zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (Disseminated Intravacular Coagulation)
DiPerTe - szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa (Diphteria Pertussis Tetanus)
DIT - dijodotyrozyna
DiTe - szczepionka błoniczo-tężcowa (Diphteria Tetanus)
DNA - kwas deoksyrybonukleinowy
DOC - deoksykortykosteron
DOM rozpuszczona materia organiczna (ang. dissolved organic matter)
DOPA - dihydroksyfenyloalanina
DT - szczepionka błoniczo-tężcowa (Diphteria Tetanus)
DTP - szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa (Diphteria Tetanus Pertussis)
DVT (ang.) - zapalenie żył głębokich (Deep Vein Thrombosis)
DZM - dobowa zbiórka moczu

E
E (ang.) - erytrocyt, erytrocyty (Erythrocytes)
E1 - estron
E2 - estradiol
E3 - estriol
E4 - estetrol
EACA (ang.) - kwas ? - aminokapronowy (Epsilon-Aminocaproic Acid)
EBM (ang.) - praktyka medyczna oparta na wiarygodnych publikacjach naukowych (Evidence Based Medicine)
EBV - wirus Epsteina-Barr
ECF - płyn zewnątrzkomórkowy
ECG (ang.) - elektrokardiogram (Electrocardiogram)
ECM - macierz pozakomórkowa
ECPW - endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna
ECS - przestrzeń pozakomórkowa
ECGF - śródbłonkowy czynnik wzrostu
EDHF - śródbłonkowy czynnik hiperpolaryzujący
EEG - elektroencefalogram
EF (ang.) - frakcja wyrzutowa (Ejection Fraction)
EFP - efektywne ciśnienie filtracyjne
EGF - naskórkowy czynnik wzrostu
EKG - elektrokardiogram
ELISA (ang.) - badanie ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay)
EMB - etambutol
EMC (ang.) - zapalenie mózgu i mięśnia sercowego (Encephalomyocarditis)
EMF (ang.) - zwłóknienie endomiokardialne (Endomyocardial Fibrosis)
EMG - elektromiogram
ENK - enkefaliny
Eo (ang.) - krwinki kwasochłonne, eozynofile (Eosinophiles)
EOG - elektrookulogram
EPH (ang.) - gestoza (Edema Proteinuria Hypertension)
EPO - erytropoetyna
EPSP - postsynaptyczny potencjał pobudzający
ERCP (ang.) - endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna (Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography)
ERG - elektroretinogram
ERPF - efektywny przepływ osocza przez nerki
ERV - zapasowa objętość wydechowa
ESR (ang.) - odczyn Biernackiego (erythocyte sedimentation rate)
ESWL (ang.) - pozaustrojowe rozbijanie złogów za pomocą fal (Extracorporal Shockwave Lithotripsy)
ET (ang.) - endotelina (Endothelin)
EUS (ang.) - ultrasonografia endoskopowa (Endoscopic Ultrasonography)
EV - objętość wydechowa

F
FA - fosfataza alkaliczna
FDA (ang.) - Amerykańska Agencja ds. Leków i Żywności (Food and Drug Administration)
FDE - fosfodiesteraza
FDP (ang.) - produkty rozpadu fibrynogenu (Fibrinogen Degradation Products)
Fe - żelazo (Ferrum)
FEV1 (ang.) - objętność nasilonego wydechu 1-sekundowego (Forced Expiratory Volume 1-second)
FF - frakcja filtracyjna osocza
FFA - wolne kwasy tłuszczowe (WKT)
FFP (ang.) - świeżo mrożone osocze (Fresh Frozen Plasma)
FGF - fibroblastyczny czynnik wzrostu
FHR (ang.) - częstość serca płodu (Fetal Heart Rate)
FHT (ang.) - tony serca płodu (Fetal Heart Tones)
FK - fosfataza kwaśna
FPG (ang.) - poziom glukozy na czczo (Fasting Plasma Glucose)
FRC - zalegająca pojemność czynnościowa w płucach
FSH - hormon folikulotropowy
FT3 - wolna trójjodotyronina
FT4 - wolna tyroksyna
FTA (ang.) - odczyn immunofluorescencji krętków (Fluorescent Treponemal Antibody)
FTA-ABS (ang.) - odczyn immunofluorescencji krętków modyfikacja absorpyjna (Fluorescent Treponemal Antibody Absorption)
FPOM - drobnocząsteczkowa materia organiczna (ang. fine particulate organic matter)

G
G6PD (ang.) - dehydrogenaza glukozo-6-fosforanu (Glucose-6-phosphate-dehydrogenase)
G-6-PD (ang.) - dehydrogenaza glukozo-6-fosforanu (Glucose-6-phosphate-dehydrogenase)
G+ - bakterie gramdodatnie
G- - bakterie gramujemne
GABA - kwas ? - aminomasłowy
GBM (łac.) - glioblastoma multiforme, glejak wielopostaciowy
GCS (ang.) - skala śpiączki Glasgow (Glasgow Coma Scale)
GDLH (ang.) - dehydrogenaza glutaminianowa (Glutamate dehydrogenase)
GERD (medycyna) (ang.) - choroba refluksowa przełyku (Gastro-esophageal Reflux Disease)
GFR - wielkość filtracji kłębuszkowej
GGTP - ? glutamylotranspeptydaza
GH - hormon wzrostu
GHRF (ang.) - czynnik uwalniający hormon wzrostu (Growth Hormone, GHRH)
GH-RH - hormon uwalniający hormon wzrostu (GRH)
GIFT (ang.) - Gamete intrafallopian transfer (Gamete intrafallopian transfer)
GIK - mieszanka polaryzująca glukoza-insulina-potas
GIP - peptyd hamujący czynność żołądka
GITS (ang.) - terapeutyczny system dla przewodu pokarmowego (Gastrointestinal therapeutic system)
GLUT - białkowy transporter glukozy
GMP - guanozyno-5'-monofosforan
GNDF - glejowy czynnik neurotroficzny
GnRH - hormon uwalniający gonadotropiny
GORD (ang.) - choroba refluksowa przełyku (Gastro-oesophageal Reflux Disease)
GOT (ang.) - aminotransferaza asparaginianowa (glutamic-oxalacetic transaminase)
GPT (ang.) - aminotransferaza alaninowa (glutamic-pyruvic transaminase)
GRH - hormon uwalniający hormon wzrostu (GH-RH)
GRP - peptyd uwalniający gastrynę
GTP - guanozyno-5'-trifosforan
GvH (ang.) - choroba przeszczep przeciw gospodarzowi (Graft-versus-Host)
GvHD (ang.) - choroba przeszczep przeciw gospodarzowi (Graft-versus-Host Disease)
gzt - guzkowe zapalenie tętnic

H
H1 - receptor histaminowy 1
H2 - receptor histaminowy 2
HA - nadciśnienie tętnicze (Hypertonia arterialis)
HAV - wirus zapalenia wątroby typu A
Hb - hemoglobina
HbA1c - hemoglobina glikolizowana
HbCO - hemoglobina tlenkowęglowa (karboksyhemoglobina)
HBG (ang.) - hemoglobina (Hemoglobin)
HBs - antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B
HBsAg - antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B
HBV - wirus zapalenia wątroby typu B
hCG - ludzka gonadotropina kosmówkowa
HCM (ang.) - kardiomiopatia przerostowa (Hypertrophic Cardiomyopathy)
HCT - hematokryt
HCV - wirus zapalenia wątroby typu C
HDL - lipoproteiny osocza o dużej gęstości
HDL-C (ang.) - frakcja cholesterolu złożona z lipoprotein o wysokiej gęstości (High Density Lipoprotein Cholesterol)
HDV - wirus zapalenia wątroby typu D
HETE - kwas hydroksyeikozatetraenowy (HPETE)
HEV - wirus zapalenia wątroby typu E
HF (ang.) - Heart Failure - niewydolność serca
HGB (ang.) - hemoglobina (Hemoglobin)
HGF - wątrobowy czynnik wzrostu
hGH - ludzki hormon wzrostu
Hib - Hemophilus influenzae B
HIV - wirus nabytego niedoboru odporności
HKT - hematokryt
HL (ang.) - lipaza wątrobowa (Hepatic Lipase)
HLA (ang.) - antygeny zgodności tkankowej (Human Leucocyte Antigens)
HMG-CoA - reduktaza hydroksymetyloglutyrylokoenzymu A
HOCM (ang.) - kardiomiopatia przerostowa z zawężeniem drogi odpływu (Hypertrophic Obstructive Cardiomyopathy)
Hp - Helicobacter pylori
Hp+ - test Helicobacter pylori dodatni
Hp- - test Helicobacter pylori ujemny
HPETE - kwas hydroksyeikozatetraenowy (HETE)
hPL - ludzki laktogen łożyskowy
HPV - ludzki wirus brodawczaka
HR - czynność skurczów serca na minutę
HRT (ang.) - hormonalna terapia zastępcza (Hormone Replacement Therapy)
HSV (ang.) - wirus opryszczki (Herpes Simplex Virus)
Ht - hematokryt (HCT)
HTLV (ang.) - wirus ludzki białaczki limfocytów T (Human T Lymphocyte Leukemia Virus
HTZ - hormonalna terapia zastępcza

I
IABP (ang.) - kontrapulsacja wewnątrzaortalna (Intra-aortic Balloon Pumping)
IC - pojemność wdechowa
ICD (ang.) - wszczepialny defibrylator serca (Implanted cardiac defibrillator)
ICD-9 (ang.) - międzynarodowa klasyfikacja chorób dziewiąta rewizja (International Classification of Diseases)
ICF - płyn wewnątrzkomórkowy
ICS - przestrzeń wewnątrzkomórkowa
ICU (ang.) - oddział intensywnego nadzoru (Intensive care unit)
ICV - objętość przestrzeni wewnątrzkomórkowej
IDDM (ang.) - cukrzyca typu 1 zależna od insuliny (Insulin Dependent Diabetes Mellitus)
IDL - lipoproteiny osocza o pośredniej gęstości
IFG (ang.) - nieprawidłowy poziom glukozy na czczo (Impaired Fasting Glucose)
IgA - immunoglobulina A
IgD - immunoglobulina D
IgE - immunoglobulina E
IGF - insulinopodobne czynniki wzrostowe
IgG - immunoglobulina G
IgM - immunoglobulina M
IL - interleukina
i.m (ang.) - domięśniowo (intramusculare)
INF - interferon
INR (ang.) - normalizowany wskaźnik aktywności protrombiny (International Normalized Ratio)
IOM - intensywna opieka medyczna
IP3 - trifosforan inozytolu
IPPV (ang.) - wentylacja z przerywanym dodatnim ciśnieniem (Intermittent postive pressure ventilation)
IPSP - postsynaptyczny potencjał hamujący
IQ (ang.) - wskaźnik inteligencji (Intelligence Quotient)
IRV - zapasowa pojemność wdechowa
ISA (ang.) - wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna (Intrinsic Sympathomimetic Activity)
ISDN (ang.) - dwuazotan sorbitu (Isosorbide dinitrate)
ISH (ang.) - izolowane ciśnienie tętnicze skurczowe (Isolated Systolic Hypertension)
ITP (ang.) - samoistna plamica małopłytkowa (Idiopathic Thrombocytopenic Purpura)
IU (ang.) - jednostki międzynarodowe (International Units)
IUCD (ang.) - antykoncepcyjna wkładka domaciczna (intrauterine contraceptive device)
IUD (ang.) - antykoncepcyjna wkładka domaciczna (intrauterine device)
IUI (ang.) - domaciczna inseminacja (Intra-uterine Insemination)
i.v (ang.) - dożylnie (intra vene)
IVF (ang.) - zapłodnienie in vitro (In vitro fertalization)
IVP (ang.) - urografia dożylna (Intravenous pyelogram)

J
j.m - jednostki międzynarodowe

K
K - potas (Kalium)
KIG - mieszanka polaryzująca potas-insulina-glukoza
KT - tomografia komputerowa

L
L - odcinek lędźwiowy kręgosłupa
L (ang.) - leukocyt, leukocyty (Leukocytes)
LA - kwas mlekowy
LAD (ang.) - lewa tętnica zstępująca (Left Artery Descendens)
LAS (ang.) - zespół uogólnionej limfadenopatii (Lymphadenopathy Syndrome)
LBBB (ang.) - blok lewej gałęzi pęczka Hisa (Left Bundle Branch Block)
LCAT (ang.) - acylotransferaza lecytynowo-cholesterolowa (Lecithin-cholesterol acyltransferase)
LCM (ang.) - limfocytarne zapalenie opon mózgowych (Lymphocytic Meninigitis)
LDH (ang.) - dehydrogenaza mleczanowa (Lactic Dedydrogenase)
LDL - lipoproteiny osocza o małej gęstości
LDL-C (ang.) - frakcja cholesterolu złożona z lipoprotein o niskiej gęstości (Low Density Lipoprotein Cholesterol)
L-DOPA (ang.) - lewoskrętna postać dwuhydroksyfenyloalaniny (DihydrOxyPhenylAlanine)
LE (ang.) - toczeń układowy (Lupus erythematodes)
LES (ang.) - dolny zwieracz przełyku
LES - toczeń układowy (Lupus erythematodes systemicus)
Leu - leucyna
leu (ang.) - leukocyt, leukocyty (Leukocytes)
LGL (ang.) - zespół Lowna-Ganonga-Levine'a (Lown-Ganong-Levine syndrome)
LGM - ziarnica złośliwa (Lymphogranulomatosis maligna)
LH - hormon luteinizujący
LH-RH - gonadoliberyna
LM (ang.) - pień lewej tętnicy wieńcowej (Left Main)
Lp(a) (ang.) - lipoproteina A (Lipoprotein A)
LPH - hormon lipotropowy
LPL - lipaza lipoproteinowa
LTC - leukotrieny
LV (ang.) - lewa komora serca (Left ventricle)
LVEDP (ang.) - ciśnienie lewokomorowe pod koniec rozkurczu(Left ventricular end diastolic pressure)
LVEF (ang.) - frakcja wyrzutowa lewej komory (Left Ventricular Ejection Fraction)
LVF (ang.) - niewydolność lewokomorowa (Left Ventricular Failure)
LVH (ang.) - przerost mięśnia lewej konmory serca (Left Ventricular Hypertrophy)
LVOT (ang.) - droga odpływu lewej komory (Left Ventricular Outflow Track)
Ly (ang.) - limfocyty (Lymphocytes)

M
MAO - oksygenaza monoaminowa
MAP - kinaza aktywowana przez mitogeny
MAS - napady MAS (Morgani-Adams-Stokes)
MCH (ang.) - średni ciężar hemoglobiny w erytrocycie (Mean Corpuscular Hemoglobin)
MCHC (ang.) - średnie stężenie hemoglobiny w erytrocycie (Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration)
mCi (ang.) - miliCurie (dawka promieniowania)
MCV (ang.) - średnia objętość erytrocyta (Mean Corpuscular Volume)
MD - lekarz medycyny (medicinae doctor)
MDS (ang.) - zespół mielodysplastyczny (Myelodysplastic Syndrome)
ME - masa erytrocytarna
mEq - miliekwiwalent
MET - równoważnik metaboliczny
MetHb - methemoglobina
METs - równoważniki metaboliczne
MF - morfina
Mg - magnez (z łac. Magnesium)
mg - miligram
mg% - miligram procent
MIC - choroba niedokrwienna serca (Morbus Ischaemicus Cordis)
MIC (ang.) - minimalne stężenie hamujące (minimal Inhibitory Concentration)
MIF - czynnik hamujący migrację makrofagów
MIT - monojodotyrozyna
MLA - ostra białaczka szpikowa (Myelosis Leucemica Acuta)
MM - szpiczak mnogi (Myeloma multiplex)
Mo (ang.) - monocyty (Monocytes)
MODY (ang.) - cukrzyca osób dorosłych w młodości (Maturity Onset Diabetes in Youth)
MP - masa płytkowa
MPV (ang.) - średnia objętość trombocyta (Mean Platlet Volume)
MR (ang.) - o kontrolowanym uwalnianiu (Modified Release)
MRF - czynnik uwalniający melanotropinę (MSH-RH)
MRI (ang.) - badanie za pomocą rezonansu magnetycznego (Magnetic Resonance Imaging)
MRIH - melanostatyna
mRNA - matrycowy RNA
MRSA (ang.) - gronkowiec złocisty oporny na metycylinę (Methicillin Resistant Staphylococcus Aureus)
MS - stwardnienie rozsiane
MSH - melanotropina
MSH-RH - czynnik uwalniający melanotropinę (MRF)
MSSA (ang.) - gronkowiec złocisty wrażliwy na metycylinę (Methicillin Sensitive Staphylococcus Aureus)
mtDNA - mitochondrialny DNA
MTX (ang.) - metotreksat (Methotrexate)
MVP (ang.) - zespół wypadania płatka zastawki mitralnej (Mitral Valve Prolapse)
MVPS (ang.) - zespół wypadania płatka zastawki mitralnej (Mitral Valve Prolapse Syndrome)

N
n - haploidalność
NA - noradrenalina
Na - sód (z łac. Natrium)
NAD - dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy
NADH - forma aktywna dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego
NADP - fosforan dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego
NADPH - forma aktywna fosforanu dinukleotydu nikotynoamidoadeninowego
Na+/K+ ATP-aza - adenozynotrifosfataza zależna od Na+ i K+ (pompa sodowo-potasowa)
nb - nieobecny
Ne (ang.) - krwinki obojętnochłonne (Neutrophiles)
NEJM (ang.) - Tygodnik Lekarski Nowej Anglii (New England Journal of Medicine)
Neo - nowotwór (Neoplasma)
NGF - neuronalny czynnik wzrostu
NHL (ang.) - chłoniak złośliwy nieziarniczy (Non Hodgkin Lymphoma)
NIDDM (ang.) - cukrzyca typu 2 niezależna od insuliny (Non-Insulin Dependent Diabetes Mellitus)
NK (ang.) - limfocyty NK (Natural Killers)
NLPZ - niesteroidowy lek przeciwzapalny
NMR (ang.) - rezonans magnetyczny (Nuclear Magnetic Resonance)
NO (ang.) - tlenek azotu (Nitric Oxide)
NOS - syntaza tlenku azotu
NPY - neuropeptyd Y
Npl - nowotwór (Neoplasma)
n.s (ang.) - nieznamienny statystycznie (not significant)
NSAID (ang.) - niesteroidowy lek przeciwzapalny (Non-Steriodal Anti-Inflammatory Drug)
NSE (ang.) - neuroswoista enolaza (Neurospecific enolase)
NT - neurotensyna
NTG (ang.) - nitrogliceryna (Nitroglycerin)
NYHA (ang.) - Nowojorskie Stowarzyszenie Kardiologiczne (New York Heart Association) i klasyfikacja zaawansowania zastoinowej niewydolności krążenia

O
ob - obecny
OB - odczyn Biernackiego
ocż - ośrodkowe ciśnienie żylne
OGTT (ang.) - doustny test obciążenia glukozą (Oral Glucose Tolerance Test)
OIOM - oddział intensywnej opieki medycznej
OUN - ośrodkowy układ nerwowy
OUN - obwodowy układ nerwowy
OWD - odczyn wiązania dopełniacza
OXY - oksytocyna
ozt - ostre zapalenie trzustki

P
P - załamek P w zapisie ekg
P - fosfor, fosforany (z łac. Phosphorus)
PAF - płytkowy czynnik aktywujący
PAH - kwas para-aminohipuronowy
PAI-1 (ang.) - inhibitor aktywatora plazminogenu 1 (Plasminogen activator inhibitor 1)
PAO (ang.) - szczytowe wydzielanie kwasu solnego (Peak Acid Output)
PAP - badanie rozmazu wg Papanicolaou (PAPanicolaou)
PAT (ang.) - napadowy częstoskurcz nadkomorowy (Paroxysmal atrial tachycardia)
PCB (ang.) - prokarbazyna (Procarbazine)
PCR (ang.) - łańcuchowa reakcja polimerazowa (Polymerase Chain Reaction)
PDA (ang.) - przetrwały przewód tętniczy Botala (Patent Ductus Arteriosus)
PDE (ang.) - fosfodiesteraza (Phosphodiesterase)
PDGF - płytkowy czynnik wzrostu
PEEP (ang.) - dodatnie ciśnienie końcowowydechowe (Positive Endexpiratory Pressure)
PET - emisyjna tomografia komputerowa
PEF (ang.) - szczytowy przepływ wydechowy (Peak Expiratory Flow)
PEFR (ang.) - maksymalna szybkość wydechowa (Peak Expiratory Flow Rate)
PGA - prostaglandyny A
PGE - prostaglandyny E
PGE2 - prostaglandyna E2
PGF - prostaglandyny F
PGI2 - prostacyklina
pH - odczyn pH
P-H - pęczek Palladino-Hisa
PID (ang.) - zapalenie miednicy małej (Pelvic Inflammatory Disease)
PIH - hormon hamujący wydzielanie prolaktyny
PIP - fosfatydyloinozytol
PKA (ang.) - kinaza białkowa A (Protein Kinase A)
PKU (ang.) - fenyloketonuria (Phenylketonuria)
PLT (ang.) - płytki krwi (platlets)
PMR (ang.) - przezskórna rewaskularyzacja mięśnia sercowego (Percutaneous Myocardial Revascularisation)
p.o (ang.) - doustnie (per os)
pochp - przewlekła obturacyjna choroba płuc
POMC - proopiomelanokortyna
POX (ang.) - peroksydaza (Peroxidase)
PP - polipeptyd trzustkowy
PQ - odcinek PQ w z zapisie ekg
PRA (ang.) - aktywność reninowa osocza (Plasma Renin Activity)
PRH - hormon uwalniający prolaktynę
PRIND (ang.) - przedłużony odwracalny udar mózgu (Prolonged Reversible Ischemic Neurologic Deficit)
PRL - prolaktyna
PSA (ang.) - swoisty antygen sterczowy (Prostatic Specific Antigen)
PSP (ang.) - fenolosulfoftaleina (Phenylsulphtalein)
PT (ang.) - czas protrombinowy (prothrombin time)
PTA - pośredni test antyglobulinowy
PTA (ang.) - przeskórna wewnątrznaczyniowa plastyka naczyń (Percutaneous Transluminal Angioplasty)
PTCA (ang.) - przeskórna wewnątrznaczyniowa plastyka naczyń wieńcowych (Percutaneous Transluminal Coronary Angioplasty)
PTH - parathormon
PTT (ang.) - częściowy czas tromboplastyny (Partial Thromboplastin Time)
PUVA - metoda fototerapii z zastosowaniem psoralenu (Psoralen UV A)
PVR (ang.) - płucny opór naczyniowy (Pulmonary Vascular Resistance)
PWP (ang.) - ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej (Pulmonary Wedge Pressure)
PZH - Państwowy Zakład Higieny
pzo - przewlekłe zapalenie oskrzeli
pzt - przewlekłe zapalenie trzustki
PŻW - przewód żółciowy wspólny

Q
Q - załamek Q w zapisie ekg
QRS - zespół QRS w zapisie ekg
QT - odstęp QT w zapisie ekg
Q-T - odstęp QT w zapisie ekg

R
R! - mejoza
RA (ang.) - oporna na leczenie niedokrwistość (Refractory Anaemia)
RAA - oś renina - angiotensyna - aldosteron
RAR - szybko adaptujące się mechanoreceptory płuc
RAS - układ sitkowy aktywujący
RBBB (ang.) - blok prawej gałęzi pęczka Hisa (Right Bundle Branch Block)
RBC (ang.) - erytrocyty (Red Blood Cells)
RBF - przepływ krwi przez nerki
RCA (ang.) - prawa tętnica wieńcowa (Right Coronary Artery)
REM - faza snu o szybkich ruchach gałek ocznych
RF (ang.) - czynnik reumatoidalny (Rheumatic factor)
Rh (ang.) - antygen Rh (Rhesus factor)
RIA (ang.) - badanie radioimmunologiczne (Radioimmune Assay)
RIBA (ang.) - badanie radioimmunoblot (Radioimmoblotting Assay)
RIND (ang.) - odwracalny udar mózgu (Reversible Ischemic Neurologic Deficit)
RNA - kwas rybonukleinowy
RNV (ang.) - wentrykulografia radioizotopowa (Radionuclear Ventriculography)
RPF - przepływ osocza przez nerki
RQ - współczynnik oddechowy
RR - ciśnienie tętnicze
rRNA - rybosomalny RNA
RSV (ang.) - syncytialny wirus oddechowy (Respiratory Syncitial Virus)
RV - objętość zalegająca
RV (ang.) - prawa komora serca (Right Ventricle)
RZM - rytm zatokowy miarowy
rzs - reumatoidalne zapalenie stawów

S
S - odcinek krzyżowy
S - załamek S w zapisie ekg
SAR - wolnoadaptujące receptory płuc
SARS - zespół ostrej ciężkiej niewydolności oddechowej
SBP (ang.) - skurczowe ciśnienie krwi (Systolic Blood Pressure)
s.c - podskórnie (sub cutis)
SCC (ang.) - antygen raka nabłonkowatego złuszczającego (Squamous Cell Carciona)
SCID (ang.) - ciężki złożony niedobór odporności (Severe Combined ImmunoDeficiency)
SD (ang.) - odchylenie standardowe (Standard Deviation)
SEM - faza snu o wolnych ruchach gałek ocznych (NREM)
SGOT - transaminaza glutaminoszczawiooctanowa
SGPT - transaminaza glutaminopirogronianowa
SHBG (ang.) - globulina wiążąca hormony płciowe (Sex Hormone Binding Globuline)
SIADH (ang.) - zespół nieadekwatego wydzielania ADH (Syndrome of Inadequate ADH)
SIDS (ang.) - zespół nagłych zgonów niemowląt (Sudden Infant Death Syndrome)
sIgA - wydzielnicza IgA
SK - streptokinaza
SLE (ang.) - toczeń układowy (Systemic Lupus Erythematosis)
SM - streptomycyna
SM - stwardnienie rozsiane (sclerosis multiplex)
SM - somatomedyna
snRNA - mały, jądrowy RNA
SPET (ang.) - tomografia emisyjna pojedynczego fotonu (Single Photon Emission Tomography)
SR (ang.) - preparat powolnego uwalniania (Slow Release)
SRIF - somatostatyna
SSS (ang.) - zespół chorego węzła zatokowego (Sick Sinus Syndrome)
SSSS (ang.) - zapalenie pęcherzowe i złuszczające noworodków (Staphylococcal Scalded Skin Syndrome)
ST - odcinek ST w zapisie ekg
STD (ang.) - choroby przekazywane drogą płciową (Sexually Transmitted Diseases)
STH (ang.) - hormon wzrostu (Somatotropic Hormone)
SV - objętość wyrzutowa serca
SVT (ang.) - częstoskurcz nadkomorowy (Supraventricular tachycardia)
SXA (ang.) - densytometr pojedynczej dawki promieniowania X (Single energy X-ray absorptiometer)
Syn. (łac.) - synonim (Synonymum)

T
T - załamek T w zapisie ekg
T3 - trójjodotyronina
T4 - tyroksyna
TAG - triacyloglicerol
TB (ang.) - gruźlica (z łac. Tuberculosis)
TBC (ang.) - gruźlica (tuberculosis)
TBI (ang.) - napromienianie całego ciała (Total Body Irradiation)
TBP - globulina wiążąca tyroksynę
TBP - białko wiążące sekwencję TATA
TBV - całkowita objętość krwi
TBW - całkowita objętość wody w organizmie
TEE (ang.) - ultrasonokardiogram przezprzełykowy (Transesophageal echocardiogram)
TG (ang.) - trójglicerdydy (Triglycerides)
TGA (ang.) - przestawienie naczyn aorty i tętnicy płucnej (Transposition of the Great Arteries)
TGF - transformujący czynnik wzrostowy
Th - odcinek piersiowy
TIA (ang.) - przemijające niedokrwienie mózgu (Transient Ischemic Attack)
TIBC (ang.) - całkowita zdolność wiązania żelaza (Total Iron Binding Capacity)
TK - tomografia komputerowa (CT)
TLC - całkowita pojemność płuc (ang. Total Lung Capacity)
TNF - czynnik martwicy nowotworu (ang. Tumor Necrosis Factor)
TNM (ang.) - klasyfikacja nowotworów (Tumor-Nodes-Metastases)
TPA lub t-PA (ang.) - tkankowy aktywator plazminogenu (Tissue plasminogen activator)
TRH - tyreoliberyna
tRNA - transportujący RNA
TS (ang.) - zwężenie zastawki trójdzielnej (Tricuspid Stenosis)
TSH - tyreotropina
TT (ang.) - czas trombinowy (thrombin time)
TTS (ang.) - system przeskórnego podawania leków (Transdermal Therapeutic System)
Tu - guz (Tumor)
TUR (ang.) - resekcja przezcewkowa (Transurethral resection)
TV - objętość oddechowa
TXA2 - tromboksan A2

U
U - fala U w zapisie ekg
UBT (ang.) - test oddechowy Helicobacter Pylori (Urea Breath Test)
UDP - urydyno-5'-difosforan
UKPDS (ang.) - nazwa programu badawczego dot. cukrzycy (United Kingdom Prospective Diabetes Study)
UKG - ultrasonokardiografia
UMP - urydyno-5'-fosforan
u-PA - uroplazmina
USG - ultrasonografia
UTP - urydyno-5'-trifosforan
USR (ang.) - odczyn USR w kierunku kiły (Unheated Serum Reagin)
UVAL (ang.) - laser argonowy nadfioletowy (Ultraviolet Argon Laser)

V
v. - żyła
V1 - oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V2 - oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V3 - oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V4 - oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V5 - oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
V6 - oznaczenie elektrody przy badaniu ekg
VAD (ang.) - vincristine adriblastine dexamethasone
VAMP (ang.) - vincristine adriblastine methylprednisone
VC - pojemność życiowa płuc
VDRL (ang.) - badanie VDRL w kierunku kiły (Venereal Diseases Research Laboratory)
VEB (ang.) - skurcz dodatkowy komorowy (Vetricular Ectopic Beat)
VEGF - naczyniowy czynnik wzrostu śródbłonka
VF (ang.) - migotanie komór (Ventricular Fibrillation)
VIP - wazoaktywny peptyd jelitowy
VLDL - lipoproteiny osocza o bardzo małej gęstości
VMA (ang.) - kwas wanilinomigdałowy (Vanillylmandelic Acid)
VP - wazopresyna (ADH)
VSD (ang.) - ubytek w przegrodzie międzykomorowej (Ventricular Septal Defect)
VT (ang.) - częstoskurcz komorowy (Ventricular Tachycardia)
vv. - żyły

W
WBC (ang.) - leukocyty (White Blood Cells)
WHO (ang.) - Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization)
WKT - wolne kwasy tłuszczowe
wpw - w polu widzenia
WPW (ang.) - zespół Wolffa-Parkinsona-White'a (Wolff-Parkinson-White Syndrome)
WZW - wirusowe zapalenie wątroby

X
XII-nica - dwunastnica

Y

Z
ZIFT (ang.) - Zygote intrafallopian transfer (Zygote intrafallopian transfer)
zzsk - zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa

Ż
ż. - żyła
ŻW - żyła wrotna
żż. - żyły



Autorzy, przypisy, bibliografia

  Na podstawie Wikipedii z późniejszymi zmianami redaktorów i autorów bionotatek.
 
PYTANIA i KOMENTARZE
W tej sekcji możesz zadać pytania dotyczące tematu "Skróty wielojęzyczne używane w biologii", możesz też napisać swój komentarz.
Staramy się odpowiadać na wszystkie pytania w ciągu 1-5 dni, jeżeli chcesz szybkiej pomocy to skorzystaj z linku w prawej kolumnie "PROFESJONALNA POMOC" lub zadaj pytanie na naszym forum dyskusyjnym.
rozdziały
Zobacz wszystkie rozdziały
 
- wpisuj krótkie frazy, np. zamiast zagrożenia związane z dziurą ozonową w wyszukiwarce wpisz dziura ozonowa
korepetycje korepetycje korepetycje z biologii korepetycje z chemii korepetycje z fizyki zadania domowe z biologii
podobne na forum
 
szkolne aktualności
 
studia 2008 studia biologia studia biotechnologia leśnictwo studia medycyna studia ochrona środowiska studia weterynaria studia studia

1996-2009 Biolog.pl & 2009 Portal Bionotatki